Płyta gipsowo-kartonowa staje się stałym elementem naszego otoczenia. Zarówno w pomieszczeniach mieszkalnych jak i biurowych wykonuje się z niej poszycie ścian działowych. I to nie tylko dlatego, że to materiał łatwy w obróbce, lekki i pozwalający na prawie dowolne kształtowanie przestrzeni. To również materiał, który skutecznie izoluje wydzielone pomieszczenia od niekorzystnych dźwięków zewnętrznych.
Należy pamiętać, że wymagania stawiane wobec izolacyjności akustycznej przegród w budynku są w Polsce obligatoryjne. Norma PN-B-02151-3:1999, obowiązująca od stycznia 2001 roku podaje dopuszczalne wartości wskaźników izolacyjności akustycznej ścian i stropów zależnie od przeznaczenia budynku i funkcji sąsiadujących ze sobą pomieszczeń. Dla przypomnienia izolacyjność akustyczna ścian działowych określana jest za pomocą wzoru:
R'A1 = RA1- K, gdzie
- R'A1 to wskaźnik oceny przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej przegrody (izolacyjność akustyczna uzyskana w budynku),
- RA1 to wskaźnik oceny izolacyjności akustycznej właściwej przegrody (wynik w laboratorium)
- K - poprawka określająca wpływ bocznego przenoszenia dźwięku
Wskazana powyżej norma określa wymagany wskaźnik izolacyjności akustycznej R'A1 Dla ścianek wewnętrznych w mieszkaniach na poziomie co najmniej 50 dB , natomiast w biurach na poziomie 35-45 dB.
Lekkie ściany szkieletowe, zależnie od stosowanej konstrukcji, mogą uzyskiwać różną izolacyjność akustyczną. Wartości jednoliczbowych wskaźników RA1, osiągane w warunkach laboratoryjnych przez ściany o różnej budowie mieszczą się w granicach od 27 dB (pojedyncza płyta gipsowo-kartonowa) do ponad 70 db w przypadku specjalnych systemów suchej zabudowy wnętrz wykorzystywanych np. w multiplexaxch.
O izolacyjności akustycznej lekkich ścian szkieletowych montowanych z płyt gipsowo-kartonowych decydują:
- konstrukcja szkieletu nośnego ściany;
- grubość lub ilość warstw pokrywy;
- gęstość i grubość materiału wypełniającego, dźwiękochłonnego.
Rysunek1. Wpływ grubości okładziny z płyty g-k na parametry akustyczne.
Konstrukcja ściany
Ściany wykonane w systemach suchej zabudowy wnętrz mogą być wykonane na pojedynczym stelażu nośnym i obłożone obustronnie jedną warstwa płyty gipsowo-kartonowej o grubości 12,5 mm. To najprostsze rozwiązanie, jednak ze względu na tzw. mostki akustyczne nie dająca zadowalających efektów tłumienia dźwięków. Jednym z rozwiązań w tym przypadku jest zastosowanie profili stalowych o większych wysokościach, np. zamiast standardowych 50 mm można zastosować profil o wysokości 100 mm. Już taka zmiana spowoduje zwiększenie izolacyjności ściany nawet o 6 dB. To jednak wpływa ostatecznie na grubość samej ściany.
Bardziej skutecznym rozwiązaniem jest wzmocnienie konstrukcji stelażu nośnego dla ścian działowych wykonywanych w systemie suchej zabudowy wnętrz. W ścianach podwójnych okładziny mocuje się do dwóch odrębnych szkieletów, co eliminuje powstawanie bezpośredniej drogi przenoszenia dźwięków. Porównanie izolacyjności ścian: pojedynczej o grubości 100 mm i podwójnej wskazuje, że dla tej pierwszej wskaźnik izolacyjności R'A1 jest o 5 dB mniejszy od ściany o podwójnym szkielecie.
Warto tutaj dodać, że istotnym czynnikiem wpływającym na skuteczność izolacji akustycznej ścian o podwójmy szkielecie ma sposób ich montażu. Należy unikać powszechnie stosowanych powszechnie przewiązek spinających. Te dodatkowe elementy łączące dwie ściany szkieletowe powodują powstawanie mostków akustycznych obniżających izolacyjność przegrody. Oczywiście ściana podwójna montowana jest najczęściej na wspólnym na stropie, który przenosi drgania. Dla ich tłumienia standardowo, w każdym systemie suchej zabudowy stosowane są specjalne samoprzylepne taśmy akustyczne.
Okładziny
Płyty gipsowo-kartonowe produkowane są w różnych grubościach, jednak ze względu na walory montażowe - lekkość i poręczność najczęściej stosowane są te o grubości 12, 5 mm. Od grubości płyty g-k uzależnione jest położenie częstotliwości rezonansowej, przy której występuje wyraźny spadek izolacyjności akustycznej. Częstotliwość ta przemieszcza się wraz ze zmianą grubości płyty.
Wypełnienie
Przy montażu ścian działowych z płyt gipsowo-kartonowych należy pamiętać, że izolacyjność akustyczna w dużej mierze zależy również od umieszczonego w ścianie wypełnienia. Najczęściej stosowanym wypełnieniem jest wełna mineralna lub szklana, która jest sprawdzonym materiałem dźwiękochłonnym. Grubość użytego materiału dźwiękochłonnego decyduje o izolacyjności ściany. Niedopuszczalna jest, stosowana czasami praktyka pozostawiania lekkiej ścianki szkieletowej bez wypełnienia.
W porównaniu ze ścianami działowymi wykonanymi w sposób tradycyjny, czyli technologii ścian murowanych, lekkie ściany działowe z poszyciem płytami gipsowo-kartonowymi odznaczają się wieloma zaletami:
- wyższą izolacyjnością akustyczną (przy tej samej grubości przegrody);
- niską masą (około 25 kg/mkw);
- dowolnym kształtowaniem wyglądu i przebiegu ścian.
Lekkie ścianki działowe wykonane z płyt gipsowo-kartonowych mogą mieć bardzo dobre właściwości akustyczne, a ich izolacyjność zależy od kilku rozpoznanych w trakcie badań terenowych i laboratoryjnych czynników. Stosowanie reżimu technologicznego, przewidzianego przez producentów systemów pozwala spełnić nawet największe wymagania izolacyjności akustycznej. A dotyczy on nie tylko stosowania wypełnienia dźwiękochłonnego, taśm akustycznych czy ściany podwójnej lecz również zasady właściwego osadzania puszek instalacyjnych i wypełniania masą uszczelniająca wszelkich otworów w płycie.